Najpierw najbliższe pięć minut
- Zamknij stronę. Nie wpisuj niczego więcej i nie klikaj nic innego na niej.
- Jeśli stało się to na urządzeniu lub koncie służbowym, od razu powiadom dział IT lub bezpieczeństwa. Szybkość liczy się bardziej niż pewność.
- Zmiany opisane niżej wykonaj, jeśli to możliwe, na innym, zaufanym urządzeniu, na wypadek gdyby pierwsze było przejęte.
- Zachowaj oryginalną wiadomość. Nie usuwaj jej, bo jest dowodem i można ją przeanalizować lub zgłosić.
Tylko otwarto link
Samo otwarcie strony jest zwykle mało groźne, jeśli nic się nie pobrało i nic nie wpisano, ale strona może próbować wykorzystać nieaktualną przeglądarkę albo podsunąć plik do pobrania.
- Zamknij kartę i przeglądarkę. Otwórz ją ponownie i sprawdź, czy nie pojawiło się nieznane rozszerzenie ani pobrany plik.
- Zaktualizuj przeglądarkę i system.
- Jeśli pobrał się plik, nie otwieraj go. Usuń go i uruchom pełne skanowanie programem zabezpieczającym.
- Jeśli strona prosiła o zgodę na powiadomienia, odmów albo usuń uprawnienie tej strony w ustawieniach przeglądarki.
Wpisano hasło
- Natychmiast zmień hasło do tego konta, wchodząc na oficjalną stronę lub do aplikacji, wpisując adres samodzielnie.
- Zmień je wszędzie tam, gdzie używano tego samego lub podobnego hasła. Do każdego konta ustaw osobne hasło, najlepiej wygenerowane przez menedżer haseł.
- Włącz weryfikację dwuetapową (aplikacja uwierzytelniająca, klucz dostępu lub klucz sprzętowy są mocniejsze niż SMS), jeśli konto ją obsługuje.
- W ustawieniach bezpieczeństwa konta wyloguj wszystkie pozostałe sesje i urządzenia oraz sprawdź, które aplikacje mają dostęp.
- W kontach pocztowych sprawdź, czy nie ma adresów przekazywania i filtrów, których nie utworzono. Atakujący używają ich, by dalej czytać pocztę. Sprawdź też telefon i adres e-mail do odzyskiwania konta.
- Przejrzyj ostatnią aktywność i wysłane wiadomości pod kątem rzeczy, których nie robiono. Jeśli konto coś wysłało, ostrzeż kontakty.
Podano dane karty lub bankowe albo wysłano pieniądze
- Od razu zadzwoń do banku lub wydawcy karty, na numer z karty albo z oficjalnej strony, i poproś o zablokowanie karty lub przelewu. Nie dzwoń pod numer z wiadomości.
- Sprawdź ostatnie transakcje i włącz powiadomienia.
- Przygotuj się na telefony i wiadomości od osób podających się za bank. Rozłącz się i oddzwoń na oficjalny numer.
- Jeśli straciono pieniądze, zgłoś to na policję. Banki i instytucje często wymagają numeru zgłoszenia.
Otwarto załącznik
- Jeśli możesz, odłącz urządzenie od sieci i nie wpisuj na nim więcej haseł.
- Uruchom pełne skanowanie aktualnym programem zabezpieczającym. Na urządzeniu służbowym zatrzymaj się i zadzwoń do IT, zamiast czyścić je samodzielnie.
- Jeśli plik kazał włączyć makra lub edycję, załóż, że urządzenie mogło zostać przejęte. Zmień ważne hasła z innego, zaufanego urządzenia.
- Przy poważnych wątpliwościach zrób kopię plików i zapytaj specjalistę o czystą reinstalację.
Potem zgłoś
Zgłoś wiadomość dostawcy poczty i krajowej instytucji. Kroki dla Gmaila, Outlooka, CERT Polska i opcje międzynarodowe są w poradniku jak zgłosić phishing. Jeśli masz oryginał, najpierw zapisz go jako plik .eml.
Żeby zrozumieć, jak wiadomość Cię oszukała, i rozpoznać te same sygnały następnym razem, przeczytaj jak rozpoznać phishing w e-mailu.